10. KAYNAKLAR
KAYNAKLAR
ACAROĞLU, M. Türker, 1999, Bulgarların Aldığı Türkçe Adlar ve Soyadlar Sözlüğü, Kültür Bakan.
AÇIKEL, Ali, 2004, “Tokat’ta İhtida Hareketleri, say. 23, Atatürk Üni. Türkiyat Araş Ens.
ADİLOĞLU, Adilhan, 2005, Karaçay Malkar Türkleri, Başkent matbaa, Ankara.
AGAR, Mehmet Emin, 1989, Kitabi Fi’l-FikhBi-Lisan’t Türk, Tez, Marmara Üniversitesi.
AHİNCANOV, Sercan M. 2009, Kıpçaklar, Selenge.
AKBULUT, Hülya, 2007, Sicillere göre XIX. yüzyılın Trabzon’da Gayrimüslimler, Cumhuriyet Üni.
AKÇAM, Taner, 2005, Büyük Felaket, Re Yayıncılık.
AKDAĞ, Prof. Dr. Mustafa, 1963, Celali İsyanları, Ankara Üniv.
AKSAMAZ, Ali İhsan, 2000, Lazlar, Sorun Yayınları.
AKSOY, Azmi, 2003, Yunanca-Türkçe Sözlük, Alfa, İstanbul.
AKSOYLU, Kâmil, 2010, Laz Kültürü, Phoenix Ya, Ankara.
AKTER, Ahmet, 2006, Tehcir öncesi Vilayat-ı Sittedem Amerikaya Ermeni Göçü, Dokuz Eylül Üniv.
ALASANIA, Guili, 2013, Gürcüler ve İslam Öncesi Türkler, KTÜ Karadeniz Araştırma Enstitüsü.
ALEKSİVA, İrfan, İsmail Avcı Bucaklişi, 2009, Svacoxa, Kolkhis yayınları.
ALKUMRU, Dr. Nizamettin, 2005, Şimşir Kokardı Azlağa, Çiviyazıları.
ALSIRT, Figen Tavil, 2009, Bağımsızlık Sonrası Gürcistan... Tez, Atılım Üniver, Anakara
ALT, Aliye, 2005, Hemşin Ermenileri, Goethe Üni. Belge Yay.
ALTAYLI, Seyfettin, 1994, Azerbaycan Türkçesi Sözlüğü, MEB.
ALTINKAYNAK, Erdoğan, 2006, Gregoryan Kıpçak Metinleri, Karadeniz Araş.ı, sayı 6 Çorum
ALTUNKAYA, Yunus, 2012, Hemşince, Çiviyazıları, İstanbul.
ALTUNKAYA, Yunus, 2016, Tur, Ege Reklam.
ALVRTSYAN, H. Filoloji doktoru, 2007, Hemşin ve Hemşinli Ermeniler, Erivan Dev. Üni.
AMICBA, Gerg, 1993, Abhazlar, Lazlar, Nart Yayıncılık.
ANDREADIS, Yorgo, 1998, Garip Temel, Belge.
ANDREADIS, Yorgo, 1999, Gizli Din Taşıyanlar, Belge.
ANDREASYAN, Hrand Der, 2013, Polonyalı Simeon’un Seyahatnamesi, Everest.
ANDREWS, Peter, A. 1992, Türkiye’de Etnik Gruplar, Ant Yay.
ARATAN, E. Ural, 1965, Kaşgar Ağzından Derlemeler, TKAE.
ARHAVİ AĞZI, 2008, Lazca Kılavuz Sözlük, Arhavililer Vakfı.
ARIKAN, İbrahim, 2006, Ermeni Harfleriyle yazılmış Kıpçakça Zebur, Tez, Gaziantep Üniversitesi.
ARIKAN, İbrahim, 2006, Modern Türklük Araştırma Dergisi, c. III sayı 4.
ARIKOĞLU, Ekrem, 2005, Hakasça-Türkçe Sözlük, Akçağ.
ARISOY, İbrahim, 2010, Gürcüce-Türkçe Sözlük, TDK.
ARSLAN, Murat, 2005, Arrianus’un Karadeniz Seyahati, Odin Yay.
ARTVİNLİ, Taner, 2013, Artvin Yer Adları Sözlüğü, Chiviyazıları.
ASAN, Ömer, 2000, Pontus Kültürü, Belge Yayınları.
ASLAN, Halide, 2008, Tanzimat Döneminde İhtida, Tez, Ankara. Üni. Sosyal Bilimleri.
ASLAN, Tuğba, 2006, Hemşinlilerde Sosyal Yapı ve Kültürel Kimlik, tez, İstanbul Üniversitesi.
ATALAY, Besim, 1936, Türk Adları, J. Gn. K. Matbaası.
ATTAR, Prof. Dr. Aygün, 2004, XI-XV. Yy. arasında Güney Doğu Anadolu, I. Diyarbakır Sem.
AVAGYAN, Arsen, 2013, Ermeniler ve İttihat Terakki, Aras.
AYDIN, Dündar, 1998, Erzurum Beylerbeyliği ve Teşkilatı, TDK.
AYDIN, Kenan, 2018, Arhavi Kazasında İskan ve Nüfus, Tez, Hacettepe Üni.
AYDIN, Mustafa, 1989, Batı Türkistan’da Yer Adları, Tez, İst. Ün. Sosyal Bilimler Enstitüsü.
AYGÜN, Yusuf, 1975, Araklı ve köylerinin fonetik tedkiki, Tez, Edebiyat Fakültesi, İstanbul Ünv.
AYHAN, Aydın, 2013, Rumeli ve Akdeniz Adalarında Türk Varlığı, TİKA.
AYNAKULOVA, Dr. Gülnisa, 2009, Ermeni Kıpçakları mı?... Millî Folklor, Yıl 21, Say 84
BAER, Marc David, 2011, Selanikli Dönmeler, Doğan Kitap.
BALIKÇI, Gülsen, 1997, Rize/ Pazar/Akbucak Köylerinin Etnik Yapıları, tez, Ankara Üniversitesi.
BAREILLES, Roland, 2003, Osmanlının Alacakaranlığı, Güncel Yayıncılık.
BASKAKOV, Prof. N. A. 1991, Gagauz Türkçesinin Sözlüğü, Kültür Bakanlığı.
BAŞTAV, Prof. Dr. Şerif, 1989, Bizans İmparatorluğu Tarihi, TKAE.
BATSAŞİ, Tsate, 2005, Doğu Karadeniz Halklarının Tarih ve Kültürleri, Sorun Yay.
BATUR, Ahsen, 2011, Kürdoloji Yalanları, Selenge.
BAYLAN, Bilal, 2001, Hammer Tarihine Göre Osmanlı Müslümanları, Tez, Sakarya Üniver.
BAYRAKTAR, Fatma Sibel, 1991, Kutadgu Bilig’deki İsim ve Zamir çekimi, Trakya Üniversitesi.
BAYRAKTAROĞLU, Fehmi, 1992, Her Yönüyle Posof, Hürriyet Matba. İzmir.
BAYRAM, Bülent, 2007, Çuvaş Türkçesi-Türkiye Türkçesi Sözlük, Tablet Yayınları, Konya.
BEDİRHAN, Yar. Doç. Dr. Yaşar, 2009, İslam Öncesi Türk Tarihi ve Kültürü, Eğitim Akademi.
BEKADZE, Shota, 2014, XVI. Yüzyılda Çıldır Eyalati, Tez, Ankara Üni.
BEKAR, Remzi, 2012, Hemşin Folkloru, Elma Teknik.
BENBASSA, Esther, 1990, Son Osmanlı Hahambaşının Mektupları, AD Kitapçılık.
BENLİ, Faruk, 2004, Lazca-Türkçe/ Türkçe-Lazca Ansiklopedik Sözlük, Kebikeç yayınları.
BENLİ, Faruk, 2005, Memoylar Aile Tarihi, Grup Matbaacılık, Ankara.
BENLİSOY, Foti- Stefo, 2015, Hıristiyan Türkler ve Papa Eftim, İstos.
BENYAKAR, İsrael, Yuda Siliki, 2011, Türkçe İbranice Sözlük, Telaviv.
BERBER, Ferhat, 2011, Karadeniz Araştırmaları, sayı 31
BERDZENİŞVİLİ, Niko, Simon Canaşia, 1997, Gürcistan Tarihi, Sorun yayınları.
BERIDZE, Merab, 2009, Türkiye'de Gürcü Yer Adları.
BERKOK, G. İsmail, 1958, Tarihte Kafkasya, İstan.
BETROZOV, Ruslan, 2009, Çerkeslerin Etnik Kökeni, KAFDAV, Ankara.
BEYOĞLU, Dr. Ağacan, 2000, Türkmen Boylarının Tarihi ve Etnografyası, İstek, İstanbul.
BIJIŞKYAN, P. Minas, 1969, Karadeniz Kıyıları Tarih ve Coğrafyası, Edebiyat Fakültesi Basımevi.
BİLGE, Sadık Müfit, 2015, Kafkasya, Kitabevi.
BİLGİN, Mehmet, 2002, Doğu Karadeniz, Serander Trabzon.
BİLGİN, Mehmet, 2007, Post Modern Pontusculuk, Doğu Kütüphanesi, İstanbul.
BİNARK, İsmet, 2001, Mezalimin ve Soykırımın Arşiv Belgeleri, Grafiker.
BİRGEN, Muhittin, 2006, İttihat Terakki’de On Sene, II. cilt, Kitapyayınevi.
BİRYOL, Uğur, 2012, Karardı Karadeniz, İletişim.
BİRYOL, Uğur, 2014, Karadeniz’in Kaybolan Kimliği, İletişim.
BOOM, Henk, 2012, Büyük Türk, Kitap Yayınevi.
BOSTAN, Dç. Dr. M. Hanefi, 2020, Rize’nin Sosyal Tarihi, Rize Üniver.
BOSTAN, Dr. Hanefi, 2002, XV-XVI. Asırlarda Trabzon Sancağında Sosyal ve İktisadi Hayat, TTK
BOSTAN, Hanefi, 2012, Karadeniz’de Nüfus Hareketleri ve Nüfusun Etnik Yapısı, Nöbetçi Yay.
BOSTASHVIL, Giorgi, 2020, Gürcü Tarih Kitaplarında Türk İmajı, Tez, İstan. Üniver.
BROCKELMAN, C. 1964, İslam Milletleri ve Devletleri Tarihi, Ankara İlahiyat Fakültesi.
BROSSET, Marie Felicite, 2003, Gürcistan Tarihi, TTK.
BRUINESSEN, Martin Van, 2013, Ağa, Şeyh ve Devlet, İletişim.
BRUINESSEN, Martin Van, 2019, Kürtlük, Türklük, Alevilik, İletişim Yay.
BTS Büyük Türkçe Sözlük. TDK.
BUCAKLİŞİ, İsmail Avcı, Hasan Uzunhasanoğlu, 1999, Lazca-Türkçe Sözlük, Akyüz Yayıncılık.
BUCAKLİŞİ, İsmail Avcı,... 2007, Büyük Lazca Sözlük, Çivi Yazıları.
BUDAYEV, N.M. 2009, Kim Bu Çerkesler, Selenge.
BULUT, Adem, 2019, Kitab’ul İdtrakl li Lisani’l Etrak’te İsimler… Tez, Çukurova Üniv.
BURAN, Ahmet, 2011, Kürtler ve Kürt Dili, Turkish Studies, Summer.
BURNABY, Fred, 2016, At Sırtında Anadolu, İletişim.
BUTSASHVİLİ, Lela, 2015, Geçmişten Günümüze Türkçe-Gürcüce Dil İlişkisi, Tez, Anadolu Üni.
BÜYÜKKÜRKCİYAN, Talin, 2011, Hemşinlilerde Unutarak ve Gizlenerek Var Olmak, Bilgi Ünive.
CAFEROĞLU, Ahmet, 1931, Kitab al-İdrak Li lisan al Atrak, Evkaf Matbaası, İstanbul.
CAFEROĞLU, Ahmet, 1946, Kuzeydoğu İllerimiz Ağızlarından Toplamalar. TDK.
CAFEROĞLU, Ahmet, 1999, Kaşgarlı Mahmut, M.E.B. İstanbul.
CAFEROĞLU, Ahmet, 2011, Eski Uygur Türkçesi Sözlüğü, TDK.
CAHEN, Claude, 2011, Osmanlılardan Önce Anadolu, Tarih Vakfı, Yurt Yayınları.
CAHEN, Prof. Dr. Claude, 2008, Türkler Nasıl Müslüman Oldular, Örgün Yay.
CAİANİ, İvane, 2002, Borçka Mektupları, Sinatle.
CEBECİOĞLU, Murat, 1996, Mirliva Hasan Muhyiddin Paşa’nın özel defteri, Tez, İsta. Üni.
CHARDIN, Jean, 2014, Chardin Seyahatnamesi, Kitapyayınevi.
CHOKHARADZE, Malkhaz, 2015, Akademik İnceleme Dergisi, c. 10, sayı 2.
CIKIA, Marika, 2010, III. Uluslararası Türkiyat Araştırma Sempozyumu, 26-29 Mayıs, Ankara.
CIKIA, S. 1947, Defter-i mufassal vilayet-i Gürcistan (1. kitap). Tbilisi: SSR Bilimler Akadem. Yay.
CİACHİR, Mihail, 1998, Gagauzların Tarihi, Tolunay Yayıncılık, Niğde.
CLAVİJO, R. Gonzalez, 2016, Timur Devrinde Kadis’ten Semerkand’a Seyahat, Köprü Kitapları.
COPEAUX, Etienne, 2000, Türk Tarih Tezinden Türk-İslam Sentezine, Tarih Vakfı Yurt Yay.
COŞKUN, Osman, 2005, Her Yönüyle İkizdere, Gebze.
COŞKUN, Osman, 2011, Kayıtlara Göre Özdil, Belgesel Yayıncılık, Gebze.
COŞKUN, Osman, 2012, Rize Sülaleleri ve Seferberlik Şehitleri, Marmarareklam, İst.
COŞKUN, Osman, 2013, Doğu Karadeniz Yer Adları ve Söz Varlığı, Çatı.
COŞKUN, Osman, 2014, Artvin Sülaleleri ve Kökenleri, Çatı.
COŞKUN, Osman, 2014, OF, Seferberlik Şehitleri, Sülaleleri, Kökenleri, Çatı.
COŞKUN, Osman, 2024, Artvin, Bayburt, Gümüşhane, Rize, Trabzon… Sülaleleri ve Kökenleri.
CÜMBÜŞYAN, Arto, 2005, Ermenice Konuşma Kılavuzu, Fono
CZEGLEDY, Karoly, 2009, Bozkır Halklarının Göçü, Kesit Yayınları, İstanbul.
ÇAĞBAYIR, Yaşar, 2007, Ötüken Türkçe Sözlük. İst.
ÇANDARLIOĞLU, Prof. Dr. Gülçin, 2003, İslam Öncesi Türk Tarihi ve Kültürü, TDAV.
ÇAYKARA MÜFTÜLÜĞÜ, Çaykara’nın Manevi ve Kültürel Değerleri Semp., 2002, Eser Ofset.
ÇETİN, Osman, 1999, Bursa’da İhtida Hareketleri, TTK.
ÇİLOĞLU, Faruk, 1993, Gürcülerin Tarihi, Ant Yayınları, İstanbul.
ÇOLAK, Kamil, 2000, XVI. Yüzyılda İstanbul’da İhtida hareketleri, Tez, Hacettepe Üniversitesi.
ÇOLAK, Nejdet, 2007, Sürmene Yöresi Halk Oyunları, Tez, İstanbul Üniversitesi.
DABAĞYAN, L. Panos, 2005, Türkiye Ermenileri Tarihi, 3. Baskı. Kültür Sanat Yayıncılık.
DABAĞYAN, L. Panos, 2007, Ermeni Tehciri, Kültür Sanat Yayıncılık, İstanbul.
DADYAN, Saro, 2011, Osmanlı’nın Gayrimüslim Tarihinden Notlar, Yeditepe, İstan.
DANİŞMEND, İ. Hami, 1983, Türklük Meseleleri, İstanbul Kitabevi.
DANİŞMEND,İ. Hami, 2016, Tarihi Hakikatler, Bilgeoğuz.
DEMİR, Alpaslan, 2009, Gazi Türkiyat, Güz, sayı 4
DEMİREL, Muammer, 2001, Trabzon ve Çevresi Sempozyum Bildirileri, c. I, Trabzon Valiliği.
DEMİREL, Muammer, 2009, Artvin ve Batum Göçmenleri, A.Ü. Türkiyat Araşt. Ens. Say 40, s. 317
DEMİREL, Muammer, 2010, Artvin Vilayeti Hakkında Malümat-ı Umümiye, FSF.
DEMİREL, Prof. Dr. Muammer, 2010, Yusufeli Tarihi, FSF Printing House.
DEVELLİOĞLU, Ferit, 1980, Osmanlıca-Türkçe Lûgat, Doğuş Ltd. Şti. Matbaası, Ankara.
DİLEK, Figen Güler, 2005, Altay Türkçesi Ağızları, Tez, Gazi Üniversitesi.
DLT, Divani Lügat-İt –Türk, Kaşgarlı Mahmut, Çeviren Besim Atalay, 1939, TDK
DOĞAN, Cabir, 2001, XVI. yy Osmanlı’sa Kürt Emirlikleri, SDÜ. Sosyal Bil. Der. Mayıs, Sayı: 23
DOĞRU, Mecit, 1985, Beşinci Milletler Arası Türkoloji Kongresi, Edebiyat Fak. Basımevi.
DOĞRU, Prof. Dr. Mecit, 1987, Kırım ve Maykop’ta Yer Adları, Haziran, No. 48, TDAV
DOHSSON, M.de M. XVIII. Yüzyıl Türkiyesinde Örf ve Adetler, Tercüman.
DONUK, Prof. Dr. Abdülkadir, 1988, Eski Türk Devletlerinde İdari-Askeri Unvan, TDAV
DOWNEY, Fairfax, 1975, Kanuni Sultan Süleyman.
DUMAN, Mustafa, 2014, Maçka Yolları Taşlı, Heyamola.
DUMEZİL, Georges, 2000, Kafkas Halkları Mitolojisi, Ayraç, Ankara.
DURSUN, Selim, 2011, Gürcistan ve Acara Özerk Cumhuriyeti, Tez, Sakarya Üniversitesi.
DÜZENLİ, Fahri, 2012, Dernekpazarı İlçesi, Fahri, Pedem yayınları.
EBERHARD, W. 1942, Çin’in Şimal Komşuları, TTK.
ECKHART, 2010, Macaristan Tarihi, TTK.
ECO, Umberto, 2014, Ortaçağ, Alfa Yay.
ELIADE, Mircea, 1999, Şamanizm, İmge Kitabevi.
ELIOT, Charles, 1931, Avrupa'daki Türkiye, 1001 Temel Eser (96)
ELLISON, Grace Mary, 1973, Kuva-i Milliye Ankarası, Milliyet Yay.
EMİROĞLU, Kudret, 1989, Trabzon-Maçka Etimoloji Sözlüğü, Sanat Kitabevi, Ankara.
EMİROĞLU, Kudret, 1995, Trabzon Salnamesi (1878), Trabzon İli ve İlç. Eğ. Kült. Vakfı, Ankara.
ERDOĞRU, Mehmet Akif, 1999, Osmanlı Kıbrıs’ında İhtida Meselesi, İzmir.
EREL, Şerafeddin, 1961, Dağıstan ve Dağıstanlılar, İstanbul Matbaası.
ERÖZ, Prof. Dr. Mehmet, 1983, Hıristiyanlaşan Türkler, Türk Kültürü Araştırma Enstitüsü, Ankara.
ERQALİVA, Jannat- ŞAKUZADAULI, Nurhat, 2000, Kazak Kültürü, Al-Farabi Kitabevi, Almatı.
ERSOY, Erhan Gürsel, 1994, Hemşin’de Yaylacılık, Tez, Hacettepe Üniversitesi.
ERŞAHİN, Prof Dr. Seyfettin, 2014, Tarihte Türkler ve Kürtler Sempozyumu, c. I, TTK.
ERTEN, Yrd. Doç. Dr. Metin, 2000, Lazca-Türkçe Türkçe-Lazca Sözlük, Anahtar Kitaplar Yayınları.
ESİN, Emel, 1978, Türk Kültürü El Kitabı, İstanbul Üni. Edebiyat Fak.
EŞREF, Ahmet Bahtiyar, 2012, Urdu-Türkçe Sözlük, TDK.
EXODOS, H. 2014, Göç, Rumların Anadolu’dan Mecburi Ayrılışı, İletişim Yay.
EYUBOĞLU, İsmet Zeki, 1995, Türk Dilinin Etimoloji Sözlüğü, Sosyal Yayınlar, İstanbul.
EYUBOĞLU, İsmet Zeki, 2004, Maçka, Pencere, İst.
FALLMERAYER, J. Philipp, 2011, Trabzon İmparatorluğunun Tarihi, TTK.
FAROQHI, Suraiya, 2016, Türkiye Tarihi, c. II, Kitap Yayın.
FARRERE, Claude, 2004, Türklerin Manevi Gücü, Tercüman.
FEHER, Geza, 1984, Bulgar Türkleri Tarihi, TTK
FINDLEY, Carter V. 2012, Dünya Tarihinde Türkler, Timaş.
FRANKOPAN, Peter, 2018, İpek Yolu, Pegasus Yay.
FRYE, Richard N. 2009, Orta Asya Mirası, II. Baskı, Arkadaş Yayınları, Ankara.
GALSTYAN, A. G. 2005, Ermeni Kaynaklarına göre Moğollar, Yeditepe Üniversitesi.
GANİYEV, Prof. Dr. Fuat, 1997, Tatarca-Türkçe Sözlük, İnsan Yayınevi, Kazan-Moskova.
GEDİKOĞLU, Haydar, 1996, Akçaabat, Akçaabat Belediyesi.
GENÇ, Adnan, 2005, Çalışkan Kadınlar Ülkesi Hemşin.
GENTIZON, Paul, 1994, Mustafa Kemal ve Uyanan Doğu, Bilgi Yay.
GEORGEON, François, 2006, Sultan Abdülhamit, Homer Kitabevi.
GEORGIEVIC, Bartholomaeus, 1998, Mohaç Esiri (1505-1566) Kültür Bakanlığı.
GEYBULLAYEV, Gıyaseddın, 2009, Kadim Türkler ve Ermenistan, Turan Kültür Vakfı, İstanbul
GIBBONS, H. Adams, 1998, Osmanlı İmparatorluğunun Kuruluşu, 21. Yüzyıl yayınları.
GOBEBAŞVILI, J. 2005, Doğu Karadeniz Halklarının Tarih ve Kültürleri, Sorun Yay.
GOLDEN, P. B. 2006, Hazar Çalışmaları, Selenge, İstan.
GOLOĞLU, Mahmut, 1973, Anadolu’nun Milli Devleti PONTOS, Goloğlu Yayınları.
GORDLEVSKİ, V. 1988, Anadolu Selçuklu Devleti, Onur Yay. Ankara.
GOSHGARİAN, Rachel, 2006, Kendi kendine Ermenice, Ermeni Patriği Yayınları.
GÖKALP, Ziya, 1968, Türkçülüğün Esasları, MEB. Yay.
GÖKBEL, Doç. Dr. Ahmet, 2000, Kıpçak Türkleri, Ötüken Neşriyat İstanbul.
GÖMEÇ, Prof. Dr. Saadettin, 2011, Kırgız Türkleri Tarihi, Berikan Yayınevi.
GÖYÜNÇ, Prof. Dr. Nejat, 2005, Türkler ve Ermeniler, Yeni Türkiye Yay.
GRDZELİSHVİLİ, Ekaterine, 2018, Gürücüce-Türkçe Sözlükteki Türkçe Metin…, Tez, Selçuk Üni.
GRISWOLD, William J. 2002, Anadolu’da Büyük İsyan, Tarih Vakfı Yurt Yay.
GRİGORİANTZ, Alexandre, 1999, Kafkasya Halkları, Yeni Binyıl.
GROSRİCHARD, Alain, 2004, Sultan’ın Sarayı, Aykırı Yay.
GROUSSET, Rene, 2019, Bozkır İmparatorluğu, Ötüken.
GRÖNBECH, K. 1992, Kuman Lehçesi Sözlüğü, Kültür Bak.
GUHR, Hans, 2016, Türklerle Omuz Omuza, İş Bankası.
GULİEV, Prf. Dr. Ebülfez, 2010, Nahçıvan Ağızları Söz Varlığı, Kültür Ajans Yayınları, Ankara.
GUMILEV, L. N. 2006, Eski Ruslar ve Büyük Bozkır Halkları, Selenge.
GUMİLEV, L. N. 2007, Eski Türkler, Selenge Yayınları, 7. baskı, İstanbul.
GUNİAVA, Gela, 2007, Türk-Rus ilişkileri ve Gürcistan, Tez, Anakara Üniver.
GÜL, Muhittin, 2009-1, Türkiye Gürcü İlişkileri, Fen Edebiyat Dergisi, s. 87)
GÜLENSOY, Tuncer, Prof. Dr. 2007, Köken Bilgisi Sözlüğü, TDK.
GÜLER, Yrd. Doç. Dr. Ali, Yrd. Doç. Dr. Suat, Akgül, 2007, Sorun Olan Ermeniler, Çetin Veb.
GÜMÜŞ, Nebi, 2000, XVI. Asırda Osmanlı-Gürcistan İlişkileri, Tez, Marmara Üniv.
GÜMÜŞ, Nebi, 2007, İlk Dönem İslam-Gürcü İlişkileri, Karadeniz Basın Yayın, Rize.
GÜNAY, Dr. Turgut, 1978, Rize İli Ağızları, Kültür Bakanlığı, Ankara Üniversitesi Basımevi.
GÜNDÜZ, Ali, 2002, Hemşinliler, Yeni Gözde Matbaası, Ankara.
GÜNDÜZ, Ayşe, 1995, Uygur Şiveleri Sözlüğü, Tez, Selçuk Üniversitesi, Konya.
GÜRER, Dr. Serpil, 2013, XVIII- XIX. Yy. Fransız seyahatnamelerinde Osmanlı, Bilge Kültür Sanat.
GÜVELİOĞLU, İshak Güven, 2010, Rize Hemşin İlçesi, Kaknüs Yayınları.
GÜVEN, Melek Sarı, 2012, Kürt-Ermeni İlişkileri, Tez, Ankara Üniver.
GYÖRGY, Macaristalı, 2009, Türkler, Bilge Yay.
HACIALİEKŞİOĞLU, Hamit, 2011, Karmate, Zinde Yayın.
HACIFETTAHOĞLU, İsmail, 2001, Trabzon’un Fethi, Trabzon Belediyesi.
HACIFETTAHOĞLU, İsmail, 2003, Hüseyin Avni Bey, Atlas.
HAÇİKYAN, Levon, 1997, Hemşin Gizemi, Belge
HAHANOV, A. 2004, Panaret’in Trabzon Tarihi, Eser Ofset Matbaacılık, Trabzon.
HAMILTON, William John, 2013, Küçük Asya, Midas.
HAMLIN, Cyrus, 2011, Türkler Arasında, Meydan Yayıncılık, İsta.
HANN, İldıko Beller, 1999, Doğu Karadenizde Efsane Tarih ve Kültür, Çiviyazıları
HARUTYUNYAN,Tarih Doktoru Prof. B. 2007, Hemşin ve Hemşinli Ermeniler, Erivan Devlet Üni.
HATİNOĞLU, Şinasi, 2010, Dağıstan’dan Agara’ya. Arhavi.
HATİNOĞLU, Şinasi, 2013, Fazlıoğlu ve Hatinoğlu, Semih Ofset, Ankara.
HIBB, Hamilon A. R. 2005, Orta Asa’da Arap Fetihleri, Çağlar.
HIRSCHON, Renee, 1997, Ege’yi Geçerken, İstanbul Bilgi Üni.
HONIGMANN, Ernst, 1970, Bizans Devletinin Doğu Sınırları, İst. Üniversitesi Edebiyet Fakültesi.
HORVATH, Bela, 2010, Anadolu, Tarih Vakfı Yurt Yay.
HOVHANNSİYAN, Riçard, 2007, Hemşin ve Hemşinli Ermeniler, Yerevan.
HÜLAGÜ, Prof. Dr. Mehmet Metin, 2014, Tarihte Türkler ve Ermeniler, TTK.
HÜRMÜZLÜ, Habib, 2003, Kerkük Türkçesi Sözlüğü, Kerkük Vakfı, İstanbul.
IŞIK, Adem, 2001, Antik Kaynaklarda Karadeniz Bölgesi, TTK.
İBERİELİ, Sandro, 2014, Gürcü Halkının Tarihi, Cinius Yay.
İBN FADLAN (Fazlan), 1975, Seyahatnamesi, Bedir Yayınevi
İLKER, Osman, 1990, Aşağı Maden ve Aşağı Madenliler, Maden köylüleri Kültür Dayn Der. Bursa.
İNALCIK, Halil, 2009, Devlet-i Aliyye, Türkiye İş Bankası.
İNAN, Yrd. Doç. Dr. Kenan, 1999, Trabzon Tarihi Sempozyumu, Trabzon Belediyesi.
İPEK, Doç. Dr. Ali, 2010, Gürcistan.
İSKEFİYELİ, Zeynep. 2007, Tarih ve Kimlik, Sakarya Üni.
İSMAİL, Prof. Dr. Zeyneş, 2002, Kazak Türkleri, Yeni Türkiye Yayınları, Ankara.
JACKH, Dr. Ernest, 1999, Yükselen Hilal, Temel yay.
JAVANSIHIR, Babak, 2007, İran’daki Türk Boyları, Tez, Mimar Sinan Üni.
JOHNSTONE, H. A. Munro, 2009, Türkler, Cedit Neşriyat.
JORDANIYA, E. 2010, Tarih İnceleme dergisi, XXV-2, Aralık
JORGA, Nicolae, 2007, Büyük Türk, Yeditepe.
KA, Karadeniz Araştırmaları, 2004, c. 1, Sayı 3, Karam.
KAFESOĞLU, İbrahim, 1958, Türkmen Adı Manası ve Mahiyeti, TTK
KAFESOĞLU, Prof. Dr. İbrahim, 1984, Türk Milli Kültürü, Boğaziçi yayınları, İstanbul.
KAFKASYALI, Dr. Ali, 2010, İran Türkleri, Bilgeoğuz.
KAHRAMAN, Mustafa Ali, 2011, Karadeniz Bölgesinde Misyonerlik Faaliyetleri, Tez, Rize Üni.
KAKUK, Zsuzsa, 1993, Kırım Tatar Şarkıları, TDK.
KALLOSHYAN, Kevork, 2015, Ermeni Müslüman İlişkileri; Yarın Yay.
KALYONCU, Hasan, 2001, Tonya Sözlüğü, Tonya.
KANGÜL, Havva, 2016, 16. Yüzyıl Son Çeyreğinde Gürcistan Eyaleti, Tez. Adnan Menderes Üni.
KAPDAN, Hasan Sevban, 2014, Ermeni Harfli Kıpçakça Zebur, Tez, Gazi Üniv.
KARA, Abdulvahap, 2007, Kazakistan ve Kazaklar, Selenge Yayınları.
KARAAĞAÇ, Günay, Prof. Dr. 2008, Türkçe Verintiler Sözlüğü, TDK.
KARACA, Birsen, 2014, Ermeni Araştırmaları, 50. Sayı.
KARACA, İbrahim, 2006, Hemşin, Çiviyazıları Yayınevi.
KARACA, Sebahattin, 2000, Şalpazarı, Göksu Grafik, İstanbul.
KARADAĞ, Esra, 2005, XIX. Yüzyılda Anadolu’da İhtida hareketleri, Tez, Cumhuriyet Üni.
KARAGÖZ, İlyas, 1998, Tarihsel Süreçte Trabzon Halkı, Derya kitabevi.
KARAGÖZ, İlyas, 2003, Maçka Yer Adları, İstanbul.
KARAGÖZ, İlyas, 2004, Trabzon Yer Adları, Algı Yay.
KARAGÖZ, İlyas, 2006, Trabzon Yer Adları, Derya
KARAGÖZ, İlyas, 2012, Antik Çağlardan Günümüze Maçka İnsanı.
KARAKUŞ, Elif, 2013, Kafkaslarda Türk Dili ve Kültürünün Etkileri, TDK.
KARASÜLEYMANOĞLU, Şahver, 2015, Artvin, Yusufeli Belediyesi.
KARİNYAN, A. B. 2007, Ermeni Milliyetçi Akımları, 3. Basım, Kaynak Yayınları.
KATANOV, N. F. 2008, Sibirya ve Doğu Türkistan’dan Mektuplar, TDK.
KAYA, Önder, 2005, Azınlıklar, Yeditepe.
KEÇİŞ, Murat, 2013, Trabzon Rum İmparatorluğu ve Türkler, Tez, Ankara Üniversitesi.
KENESBAYOĞLU, İ. K. 1984, Kazak Türkçesi Sözlüğü, Türk Dünyası Araştırmaları Vakfı
KENIN, Monguş B.1998, Tuvaların Eski Gelenekleri, Dil ve Edebiyat Der. Say: 5
KESİCİ, Ahmet İmdat, Yusuf Sırtlı, 1999, Mapavriden Çayeline.
KEVORKIAN, Raymond, 2012, 1915 Öncesinde Osmanlı İmparatorluğu’nda Ermeniler, Aras Yay.
KHAÇATRYAN, Jenya, 2007, Hemşin ve Hemşinli Ermeniler, Yerevan.
KHANLARI, Karen, 2007, Konferans Makaleleri, Erivan.
KIDAMBI, Sithalakshmi, 2013, Hindi-Türkçe Sözlük, TDK.
KING, Charles, 2015, Karadeniz, Kitap yayınevi.
KINROSS, Lord, 1994, Atatürk, Bir Millet Yeniden Doğuyor, Altın Kitaplar.
KIRZIOĞLU, Fahrettin, 1972, Lazlar/ Çanlar, VII. Türk Tarih Kongresi, c. I. TTK.
KIRZIOĞLU, Fahrettin, 1953, Kars Tarihi, Işıl Matbaası, İstanbul.
KIRZIOĞLU, Fahrettin, 1976, Gürcistan’da Eski-Türk İnanç ve Gel., I. Ulu. Türk Folkl Kon IV.
KIRZIOĞLU, Prof. Dr. Fahrettin, 1992, Yukarı-Kür ve Çoruh Boylarında KIPÇAKLAR, TTK.
KIRZIOĞLU, Prof. Dr. Fahrettin, 1994, Lazlar ve Hemşinlilerin Tarihçesi, Rize Kültür Dayanışma.
KIRZIOĞLU, Prof. Dr. Fahrettin, 1998, Osmanlılar’ın Kafkas Elleri’ni Fethi, TTK.
KITSIKIS, Dimitri, 1963, Yunan Propagandası, Meydan Neşriyat.
KITSIKIS, Dimitri, 1996, Türk-Yunan İmparatorluğu, İletişim.
KOÇ, Sezgin Özgür, 2007, Acaralar, Tez, Gazi Ünive.
KOLİVAR, ABADOĞLU, Ayşe Nur, 2005, Karaağaç and Çeşmeli Dialect, tez, Boğaziçi University
KORAT, Gürsel, 2004, Kapadokya, İletişim.
KORDATOS, Yannis, 2006, Bizans’ın Son Günleri, Alkım.
KORTOŞYAN, Raffi, 2007, Ermenice Öğrenim Kitabı, Yerevan.
KOVAN, Yetvart, 2016, Türkçeden Ermeniceye Güncel Sözlük, Türk-Ermen Azınlık Okulları.
KÖSE, Murtaza, 1991, İslam Kamu Hukuku, İrtidat ve Mürtedin Hükmü, Tez, Atatürk Üni.
KTLS, 1991, Karşılaştırmalı Türk Lehçeleri Sözlüğü, Kül Bak.
KUKUYAN, P. 2007, Hemşin ve Hemşinli Ermeniler.
KUMEKOV, Bolat. E. 2013, Kimek Devleti, TTK.
KUNOS, D. Ignaz, 1902, Çagataj-Osmanisces Wörterbuch, Budapest.
KURAT, Akdes Nimet, 1972, Türk Kavimleri ve Devletleri, TTK
KUSHENOVA, Ganizhamal, 2006, Ögedey Kaan Devrinde Türkistan, Tez, Ankara Üniv.
KUSHNER, David, 1998/ 1979, Türk Milliyetçiliğinin Doğuşu, Fener Yay.
KUULAR, Klara, 2003, Tuva Türkçesi Sözlüğü, TDK.
KUYUMCU, Osman, Türkçenin Hemşin Ağzı, 2006, Tez, Marmara Üniv. Türk Dili Bilim Dalı.
KUZEYEV, R. G. 2005, İtil Ural Türkleri, Selenge
KÜRENOV, Prof. Dr. Sapar, 1997, Kafkasya Oğuzları veya Türkmenleri, Ötüken, İstanbul.
LA GORCE, 1986, Çağlar Boyu Yunanlılar, Belge yayınları.
LAMARTINE, Alphonse de, 2008, Osmanlı Tarihi, Kapı.
LAMB, Harold, 2010, Haçlı Seferleri, İlgi.
LANDAU, Jacob M. 1999, Atatürk ve Türkiye’nin Modernleşmesi, Sarmal Yay.
LANG, D. Marshall, 1997, Gürcüler, Ceylan Yayıncılık, İst.
LEWIS, Bernard, 1975, İstanbul ve Osmanlı Uygarlığı, Varlık.
LESSING, Ferdinand D. 2003, Moğolca-Türkçe Sözlük, TDK.
LEZİNA, L. N. A. V. SUPERANSKAYA, 2009, Bütün Türk Halkları, Selenge.
LIGETI, L. 1970, Bilinmeyen İç Asya, MEB.
LOTI, Pierre, 2014, Can Çekişen Türkiye, Tercüman Gazetesi.
LOWRY, Heath W.2005, Trabzon Şehrinin İslamlaşma ve Türkleşmesi 1461-1583, Boğaziçi Ünv.
MACAROV, Mihail, 2015, Kudüs Yolculuğu (1868-1869), Kitapyayınevi.
MADRIGAL, Marc, 2014, Hıristiyan Türkler, Kutsal Kitap ve Arkeoloji.
MAKAS, Zeynelabidin, 1993, Ermenistan’da Adları Değiştirilen Bazı Türk Yerleşim Yerleri, TDA
MALACILI, İrina, 2002, Kıpçak Köyü Monografisi, Tez, Hacettepe Üniversitesi.
MALEVILLE, Georges de, 2003, 1915 Osmanlı-Rus Ermeni Trajedisi, Toplumsal Dönüşüm Yay.
MANSEL, Philip, 2008, Kostantiniyye, Alfa.
MATOSSIAN, Mary, 2012, 1914 Öncesi Ermeni Köy Hayatı, Aras.
MATTEI, Jean Louis, 2008, Büyük Ermenistan Peşinde Ermeni Komiteleri, Bilgi Yay
MAZOWER, Mark, 2007, Selanik, YKY.
McCARTHY, Justin, 2012, Ölüm ve Sürgün, TTK.
MEEKER, Michael R. 1977, Trabzonlular, Kültürel Dayanışma Yayınları, İstanbul.
MEEKER, Michael R. 2005, İmparatorluktan Gelen Bir Ulus, İstanbul Üniversitesi Yayınları.
MELIKOFF, Irene, 2010, Hacı Bektaş, 7. Baskı, Cumhuriyet Yay.
MELKONYAN, Prof, A. Tarih Doktoru, 2007, Hemşin ve Hemşinli Ermeniler, Yerevan.
MEMMEDLİ, Prof. Dr. Şureddin, 2018, Gürcistan’da Türk Edebiyatı, Fenomen Yay.
MINASSIAN, Anahide Ter, 2006, Ermeni Kültürü ve Modernleşme, Aras.
MINORSKY, V. 2004, Kürtler ve Kürdistan, Doz.
MİLLER, William, 2007, Son Trabzon İmparatorluğu, Heyamola yayınları.
MİMİOŞVİLİ, Otar, 1999, Gürcistan’da Etnografik Yolculuk, Çiviyazıları.
MİRMAHMUDOVA, Sitare, 1995, Ermenistanda Türk Menşeli Yer Adları, Edebi Neşrler Evi, Bakı.
MOLTKE, Helmuth Von, 1960, Moltke’nin Türkiye Mektupları, T.T.K.
MOSES, Kalankatlı, 2006, Alban Tarihi, Selenge Yayınları, İstanbul.
MUSTAFAYEV, Şahin, 2018, Safevi Tarih Yazımında Osmanlılar, Trk. Tar. Araş. Der. Say: 1
NAKRACAS, Dr. Georgios, 2003, Anadolu ve Rum Göçmenlerin Kökeni, Belge.
NASKALİ, Prof. Dr. Emine Gürsoy, 1999, Altayca -Türkçe Sözlük, TDK.
NECİP, Necipoviç, 1995, Yeni Uygur Türkçesi Sözlüğü, TDK.
NEMETH, Gyula, 1990, Kumuk ve Balkar Lehçeleri Sözlüğü, Kültür Bakanlığı.
NERİMANOĞLU, K. V. Nerimanoğlu, 2008, 1926- Bakü Türkoloji Kurultayı.
NİŞANYAN, Sevan, 2010, Adını Unutan Ülke, Everest Yay.
NOGALES, De Rafael, 1016, Osmanlı Ordusunda Dört Yılım, Yaba.
NUR, Dr. Rıza, 1972, Türk Tarihi, Kutluğ Yayınları.
OCAK, Ahmet Yaşar, 2011, Babailer İsyanı, Dergâh Yay.
ORKUN, Hüseyin Namık, 1932, Türk Dünyası, İstanbul.
ORKUN, Hüseyin Namık, 1994, Eski Türk Yazıtları, TDK.
O'SHEA, Stephen, 2011, İnanç Denizi, Bilgi Üniver.
OSTROGORSKY, Georg, 2015, Bizans Devleti tarihi, TTK.
ÖGEL, Prof. Dr. Bahaeddin, 1986, 1992, Türk Milli Bütünlüğü İçerisinde Doğu Anadolu, TKAE.
ÖGEL, Prof. Dr. Bahaeddin, 2000, Türk Kültür Tarihine Giriş, Kültür Bakanlığı, Ankara.
ÖGEL, Prof. Dr. Bahaeddin, 2014, İslamiyetten Önce Türk Kültür Tarihi, TTK.
ÖKSÜZ, Melek, 2004, (1746-1789) Trabzon’da Sosyal ve Ekonomik Hayat, Tez, Ankara Üni.
ÖLMEZ, Adem, 2010, Ermeni olayları ve Yahudiler, Kurtuba Kitap.
ÖLMEZ, Mehmet, 1995, Türkmence-Türkçe Sözlük, Türk Dilleri Araştırmaları Dizisi, Ankara.
ÖNEN, Ragıp, 1958, Türk Etnografya Dergisi.
ÖTUNCER, Özlem, 2006, Uygur Şiveleri Sözlüğü, tez, Çanakkale Onsekizmart Üni.
ÖZ, Baki, 1992, Osmanlı’da Alevi Ayaklanmaları, ANT
ÖZBAY, İ. Muzaffer, 2010, Arhavi Halkbilim Araştırması, Arhavililer Vakfı, Ankara.
ÖZBIYIK, Kemal, Arhavi Dergisi, Arhavi Halk bilim Araştırmaları.
ÖZCAN, Tunga, 2008, Yaylı Çalgı Evrimi ve Müziği, Tez, Mersin Üniversitesi.
ÖZÇAKMAK, Ali İmdat, 2014, Dünden Bugüne Arhavi, İSTAV
ÖZÇELİK, Prof. Dr. İsmail, 2007, Ermeni İddiaları ve Gerçekler, Çetin Veb-Ofset.
ÖZDEMİR, Halit, 2002, Artvin Tarihi, Egem matbaacılık.
ÖZGÜN, M. Recai, 2000, Lazlar, Çiviyazıları.
ÖZKAN, İbrahim Ethem 1994, Ardanuç ve Yöresi Ağızları, Tez, Erciyes Üniv.
ÖZKAN, Mahir, 2013, Konferans Tebliğleri, Hırant Dink Yay.
ÖZKAN, Mahir, 2014, Hemşin Öyküleri, Aras.
ÖZŞAHİN, Bayram Ali, 2016, Lazca Türkçe sözlük, Lazika.
ÖZTEMİZ, Mutay, 2012, Süryaniler, Ayrıntı Yay.
ÖZTÜRK, Özhan, 2005, Karadeniz, Heyamola.
ÖZTÜRK, Özhan, 2012, Pontus, Genesis Kitap.
PAASONEN, H. 1950, Çuvaş Sözlüğü, TDK.
RAHİMİ, Musa, 2022, Horasan Türkleri, say: 111 folklor/edebiyat, Tahran Allameh Üni.
PATTIE, Susan Paul, 2016, Kim Bu Ermeniler, Aras.
PEKACAR, Prof. Dr. Çetin, 2011, Kumuk Türkçesi Sözlüğü, TDK.
PENİŞOARA, Ion, 1998, Balkanlar’da Türk Mührü, Türkiyat Araştırma Enstitüsü Yay.
PITCHER, Donalt Edgar, 2013, Osmanlı İmparatorluğunun Tarihsel Coğrafyası, YKY.
POLAT, Fadime, 2001, Şavşat ve Yöresi Ağızları, Tez, Erciyes Üniversitesi.
POMİANKOWİSKİ, Josef, 1990, Osmanlı İmparatorluğu’nun Çöküşü, Kayıhan Yay.
POUMAREDE, Geraud, 2010, Haçlı Seferi'ne Son Çağrı, İletişim.
PRITSAK, Omeljan, 2007, Karadeniz Araştırmaları, sayı 13
PRÖHLE, Wilhelm, 1990, Karaçay Lehçesi Sözlüğü, Kültür Bakanlığı.
RAMSAY, Prof. W. M. 1960, Anadolu’nun Tarihi Coğrafyası, MEB
RASONYI, Prof. Dr. Laszlo, 1968, Türk Özel Adları ve Leksikografyası, TTK.
RASONYI, Prof. Dr. Laszlo, 1983, Türk Devletlerinin Batıdaki varisleri, Türk Kül. Araş. Enst.
RASONYI, Prof. Dr. Laszlo, 1993, Tarihte Türklük, Türk Kültürü Araştır. Enstitüsü, Ankara.
RASONYI, Prof. Dr. Laszlo, 2006, Doğu Avrupa’da Türklük, Selenge, İstanbul.
REFİK, Ahmet, 2001, Kafkas Yollarında, MEB.
RENOU, Louis, 1993, Hinduizm, İletişim Yay.
RKD, Rize Kültür Derlemeleri, Rize Halk Eğitim Müdürlüğü Yayınları, 1999, Rize.
RODRIGUE, Aron, 2011, Türk Sosyal ve Siyasi Hayatında Yahudiler, IQ Kültür Sanat Yay.
ROUX, Jean-Paul, 2015, Türklerin Tarihi (Pasifik’ten Akdeniz’e 2000 yıl), 11. Baskı, Kabalcı.
RUBEN, Dr. Walter, 1947, Buddhizm Tarihi, Sakarya Basımevi, Ankara.
RUDENKO, Sergey İvanoviç, 2001, Başkurtlar, Kömen Yayınları.
RUNCIMAN, Steven, 2005, Kostentinopolis Düştü, Doğan Kitap.
SAFRAN, Mustafa, 1989, Yazılan Lügatlere Göre Kuman/ Kıpçaklar’da Yaşayış, Tez, Ankara
SAHAKYAN, Lusine, 2012 Hamşen, Mikro Yer İsimleri Yerevan.
SAKİN, Orhan, 2007, Osmanlı’da Etnik Altyapı, Bizim Kitaplar, İstanbul.
SAND, Şlomo, 2011, Yahudi Halkı Nasıl İcat Edildi, Doğan Yay.
SARGSYANTS A. Tarih Doktoru, 2007, Hemşin ve Hemşinli Ermeniler, makale, Yerevan.
SAYDAM, Doç. Dr. Abdullah, 2005, Türk Dünyası Araştırmaları, sayı 155,
SCHWEIGGER, S. 2004, Sultanlar Kentine Yolculuk, Kitapyayıevi.
SEFERİS, Yorgo, 1997, Kapadokya Kaya Kiliselerinde Üç Gün, YKY.
SHENKOWİTZ, Gisela, 2009, Ermeni Masalları, Pencere Yayınları.
SHUKUROV, Prof. Dr. R. 1999, Trabzon Tarihi Sempozyumu, Trabzon Belediyesi.
SIHARULİDZE, Yuri, 2005, Doğu Karadeniz Halklarının Tarih ve Kültürleri, Sorun Yay.
SIRKAŞEVA, L. T. Ryumina, N. A. Kuçigaşeva, 2000, Teleüt Ağzı Sözlüğü, TDK.
SIVASLIYAN, Max, 2013, Kılıç Artıkları, H. Dink Vakfı Yay.
SMITH, Anthony, 1994, Milli Kimlik, İletişim Yay.
SONYEL, Selahi R. 2014, Osmanlı Devleti’nin Yıkılmasında Azınlıkların Rolü, TTK.
SOYSÜ, Hâle, 1992, Kavimler Kapısı, Kaynak yayınları.
STOLETNEYA, Galina, Rusça, Fono, 2002, Özal Matbaası.
SULEYMANOV, Seyyar, 2013, Kırım Karayları, Tez, Bursa Üniver.
SÜMER, Prof. Dr. Faruk, 1999, Oğuzlar, Türk Dünyası Araştırma Vakfı.
SÜPHANDAĞ, Kemal, 2012, Hamidiye Alayları Ağrı Kürt Direnişi, Peri.
ŞAHİN, Remzi, Zeki Şahin, Zeki Akalın, 1997, Artvin Yöresi Folkloru.
ŞAHNAZARYAN, Nona, 2007, Hemşin ve Hemşinli Ermeniler, Yerevan.
ŞENOL, Sevgi, 2015, Ardanuç Ağzı, Rota Barışçı, Bursa.
TAKATS, S. 1970, Macaristan, Milli Eğ. Basımevi,
TANNAGAŞEVA, Nadejda N. K. 1995, Şor Sözlüğü, Türkoloji Araştırmaları, Çukurova Üni.
TASHJI, Edward, 2003, Gerçekler Açıklanmalıdır, Avcıol.
TAVERNIER, J. B. 1980, XVII. Asır Türkiye Üzerinden İran’a seyahat, 1001 Temel Eser.
TAVKUL, Ufuk, 2000, Karaçay- Malkar Türkçesi Sözlüğü, TDK.
TEKİN, Prof. Dr. Talat, 2003, Orhun Yazıtları, Yıldız Yay. İstanbul.
TELLİOĞLU, İbrahim, 2004, Doğu Karadeniz’de Türkler, I. Baskı, Serander, Trabzon.
TELLİOĞLU, İbrahim, 2009, Türk-Gürcü İlişkileri, Serander Yay.
TELLİOĞLU, Prof. Dr. İbrahim, 2015, Türk Ermeni İlişkileri, Türk Ocakları Trabzon Şubesi.
TERNON, Yves, 1993, Ermeni Tabusu, Belge Yayınları.
TEXIER, Charles, 2002, Küçük Asya, c. III Enformasyon ve Dokümantasyon Hizmet vakfı, Ankara.
TEZCAN, Mehmet, 2012, Karadeniz ve Kafkasya, Eser Ofset, Trabzon.
THEVENOT, Jean, 1978, 1655-1656’da Türkiye, Tercüman, Bin Temel Eser.
TİMUR, Taner, 2007, Türkler ve Ermeniler, 3. Baskı, İmge.
TODOROV, Nikolay, 1979, Bulgaristan Tarihi, Öncü Kitabevi.
TOGAN, Prof. Dr. Zeki Velidi, 1981, Umumi Türk Tarihi’ne Giriş, Enderun Kitabevi, III. Baskı.
TOPARLI, Prof. Dr. Recep, 2007, Kıpçak Türkçesi Sözlüğü, TDK.
TOPRAK, Adnan, 2008, Doğu-Batı Kültürel Etkileşiminde İpek Yolu, Tez, Gazi Üniv
TRUS, 2001, Trabzon ve Çevresi, Uluslararası Tarih-Dil-Ed Sempozyumu, Trabzon Valiliği.
TSERETELİ, Mihako, 2005, Doğu Karadeniz Halklarının Tarih ve Kültürleri, Sorun Yay.
TULUMCYAN, Artavazd, 2007, Hemşin ve Hemşinli Ermeniler, Erivan.
TUNUSLU, Erdinç, 2005, Kosava-Priştine Türk Ağzı, tez, Gazi Üni.
TURAN, Prof. Dr. Osman, 1980, Doğu Anadolu Türk Devletleri Tarihi, II. Baskı, Nakışlar Yayınevi.
TURAN, Refik, 2012, Selçuklu Tarihi, Grafik Yayınları.
TÜRKMEN, Prof. Dr. Fikret, 1992, Türk Edebiyatının Ermeni Kültürüne Tesiri, Akademi Kitabevi.
TYASB, Türk Yer Adları Sempozyum Bildirileri, 1984, Başbakanlık Basımevi, Ankara.
TYRENNIS, Willermus, 2019, Haçlılar Türkler Karşısında III, Kronik.
ULUSOY, Duygu, 2002, Çamlıhemşin Yöresi, Tez, Hacettepe Üniversitesi.
UMAR, Bilge, 1993, Türkiye’deki Tarihsel Adlar, İnkılâp, II.
UMAR, Bilge, 2000, Karadeniz Kappadokia’sı, İnkılâp,
UMUR, Hasan, 1949, Of ve Of Muharebeleri, Güven Basımevi, İstanbul.
UMUR, Hasan, 1951, Of Tarihi, Güven basımevi, İstanbul.
URAL, Uğur, 1998, Artvin-Şavşat İlçesi Kadın Giysilerinin İncelenmesi, Tez, İstanbul Teknik Üniv.
URAS, Esat, 1987, Tarihte Ermeniler ve Ermeni Meselesi, Belge Yay.
USPENSKI, F. İ. 2003, Trabzon Tarihi, Eser Ofset Trabzon.
USTA, Veysel, 1999, Anabasis’ten Atatürk’e Seyahatnamelerde Trabzon, Serander.
UZUNHASANOĞLU, Hasan, 2011, Şirimi, Lazika
ÜNAL, Oğuz, 1980, Horasan’dan Anadolu’ya, Töre Devlet Yayınevi.
ÜNSAL, Osman, 1999, Artvin ve Çevresinde Yaylacılık, Nart.
ÜSTÜNYER, Doç. Dr. İlyas, 2010, Kafdağı’nın Güney Yüzü Gürcistan, Kaknüs yay. İstanbul.
ÜŞENMEZ, Emek, 2006, Karahanlı Türkçesi Sözlüğü, Tez, Dumlupınar Üniversitesi.
VAMBERY, Arminius, 1993, Orta Asya Gezisi, Ses Yay.
VANİLİŞİ, 1992, Muhammed, Ali Tandilava, Lazların Tarihi, Ant yayınları, İstanbul.
VARDANYAN, Sergey, 2007, Hemşin ve Hemşinli Ermeniler, Yerevan.
VARDANYAN, Sergey, 2013, Müslümanlaşmış Ermeniler, Mas Matbaacılık.
VASARY, Istvan, 2004, Kumanlar ve Tatarlar, YKY.
VLADİMİRCOV, B. Y. 1950, Cengiz Han, MEB.
VOLTAIRE, 2008, Türkler, Müslümanlar, Ötekiler, İgüs.
WERNER, Ernst, 2014, Osmanlılar, Yordam Kitap.
XINGLIANG, He, 2015, Çinlilerin Gözünde Türklerin Tarihi, Kalkedon Yay.
YAKUBOVSKİY, A. Yu. 1976, Altın ordu ve Çöküşü, Kültür Bakanlığı.
YENİÇERİ, İsmail, 2007, Küreselleşme Sürecinde Milli Kimlik Erozyonu, Tez, Hacettepe Üni.
YERASIMOS, Stefanos, 1996, İstanbul, İletişim Yay.
YERASIMOS, Stefanos, 2015, Milliyetler ve Sınırlar, İletişim.
YILDIZDAĞ, Cengiz, 2005, İpek Yolu Ticaretinin Türk Tarihine Etkiler, Tez, Mimar Sinan Üniv.
YILMAZ, Özgür, 2006, Batılı Seyyahlara Göre Trabzon, Tez, Karadeniz Teknik Üniv.
YILMAZ, Remzi, 2003, Hemşin’in Tarihi Köklerine Doğru, Kumsaat Yayınları.
YILMAZ, Remzi, 2015, Hemşinliler, Tarcan Mat. Ankara.
YILMAZ, Şerif, 2012, Hemşinlilerin ve Hemşinli Ermenilerin Kökeni, Payda yayıncılık, Ankara.
YİĞİT, Altay, 1981, Çaykara ve Folkloru, Kent matbaası, Ankara.
YÖRÜKÂN, Prof. Dr. Yusuf Ziya, 2005, Şamanizm, Ötüken.
YUDAHİN, Prof. Dr. K. K. 1994, Kırgız Sözlüğü, TDK.
YUSUF, Berdar, 1994, Özbekistan Türkçesi-Türkiye Türkçesi, Türk Dünyası Araştırma Vakfı.
YÜCEL, Mualla Uydu, 2001 (Haziran) Rus Kaynaklarına Göre Kuman/ Kıpçakların... Sayı 32, TDA.
ZEKİ, Muvahhit, 1999, Artvin, Şavşat Kültür Turizm ve Day. Der.
ZELYUT, Rıza, 2015, Türk Aleviliği, Kripto.
ZEYDAN, Prof. Abdulkerim, 1979, Tebliğ, Hisar Yayın.
ZINKEISEN, Johann Wilhelm, 2011, Osmanlı İmparatorluğu Tarihi, Yeditepe.
ZÜRCHER, Erik Jan, 2000, Modernleşen Türkiye’nin Tarihi, İletişim